| Substancje przeciwbólowe i
przeciwzapalne stosowane w medycynie dawnej i współczesnej |
| Henryk St.
Różański |
| Oksykamy |
| Piroksikam
(Piroxicam)
należy do wartościowych i efektywnych w działaniu
leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych,
przeciwgorączkowych, przeciwreumatycznych i przeciwartretycznych.
Zwiększa wydalanie kwasu moczowego z ustroju. Hamuje cyklooksygenazę
kwasu arachidonowego, zapobiegając powstawaniu PGH2. Hamuje powstawanie
anionu nadtlenkowego. Ulega resorpcji z jelit do krwi w ciągu 2 godzin.
Uzyskuje wysokie stężenie na terytorium stawów. Wiąże się z
białkami krwi. W ustroju ulega hydroksylacji. Wydalany jest z moczem i
kałem. Działa około 24 godziny. Jest lekiem bezpiecznym. Stosowany w
leczeniu dny i chorób reumatycznych (np. reumatoidalnego
zapalenia stawów). Działa więc wybiórczo na proces
bólowy i zapalny dotyczący stawów. Dawkowanie piroksikamu: doustnie najpierw 40 mg 1 raz dz. rano, po jedzeniu (przez tydzień, potem 20 mg 1 raz dziennie rano, po posiłku. Miejscowo wcierać 2 razy dziennie w obolałe miejsce, nie pokrywać bandażem elastycznym. Domięśniowo – 20-40 mg 1 raz dziennie. Doodbytniczo – 20 mg 1 raz na dobę Dzieci: 0,4 mg/kg masy ciała/24 h. Dostępny jest w formie tabletek powlekanych 10 i 20 mg, tabletek musujących 20 mg, kapsułek 10 i 20 mg, czopków doodbytniczych 10 i 20 mg, ampułek 20 mg, ampułkostrzykawek 40 mg i żelu 0,5%. Do oksykamów należy Tenoxicam (tenoksikam) – lek hamujący syntezę prostaglandyn, działający przeciwzapalnie, przeciwreumatycznie, przeciwgorączkowo i przeciwzlepnie na krwinki (antyagregacyjnie). Wydłuża czas krwawienia. Skuteczny w bólach narządów ruchu oraz w stanach zapalnych stawów i mięśni. Nie może być podawany kobietom w ciąży, karmiącym w okresie krwawienia miesiączkowego, przy czynnej chorobie wrzodowej i nadkwaśności treści żołądka. Z działań ubocznych wspomnieć należy o dolegliwościach ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zgaga). Może wywoływać alergiczne zmiany skórne. Stosuje się go w dawce 20 mg 1 raz dziennie (tabletki 20 mg) doustnie lub doodbytniczo (czopki 20 mg). Oksykamem jest także meloksykam (Meloxicam), działający silnie przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwreumatycznie, przeciwgorączkowo. Hamuje cyklooksygenazę prostaglandynową, głównie II. Ulega wchłonięciu z jelit do krwi w ciągu 2 godzin. Wydalany jest z moczem i kałem. Działa długo, około 12 godzin. Jest stosowany w chorobach reumatycznych oraz w gorączce reumatycznej. Nie należy go łączyć z innymi lekami przeciwbólowymi i hormonami. Nie podawać chorym na niewydolność krążenia, nerek, wątroby, astmatykom, kobietom ciężarnym, karmiącym i dzieciom. Jest lekiem toksycznym. Powoduje niedokrwistość, bóle brzucha, nudności, wzdęcia, wymioty, zaburzenia sercowe, zatrzymanie wody i sodu w ustroju, zaburzenia snu, zmiany na skórze. Dawkowanie meloksykamu: doustnie 7,5-15 mg 1 raz dziennie o stałej porze, np. rano (tabletki 7,5 i 15 mg). W ostrych stanach – 15 mg 1 raz dziennie. Korzystniejsze jest per rectum podawanie leku w formie czopków 15 mg. |